დახმარებაPhone
Messenger
WhatsApp

a-journal

სალვადორ დალის სიურეალისტური სამყარო

სალვადორ დალი

by Nini Lekishvili

სალვადორ დალი, სურეალიზმის ერთ-ერთ დამფუძნებლად ცნობილი ენიგმატური ესპანელი ხელოვანი, მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მხატვარია, რომლის უნიკალური ხელწერა მარტივად გამოირჩევა ათასობით სხვა არტისტის შემოქმედებისგან. დალის ხელოვნების მსგავსად, მისი პირადი ცხოვრებაც ექსცენტრულობითა და ბრწყინვალე არტისტიზმით იყო აღსავსე, რომლის ნიუანსები საზოგადოებისთვის დღესაც ინტრიგითაა მოცული. დამატყვევებელი ნახატებით, ქანდაკებებითა და დიზაინებით დალი რეალობისა და წარმოსახვის გამყოფ ზოლს მუდმივად არღვევდა და ქმნიდა მომნუსხველ სამყაროს, რომელიც ტრადიციული არტისტული ნორმების საზღვრებს აბიჯებდა.
დალი 1904 წლის 11 მაისს დაიბადა ესპანეთის ქალაქ ფიგუერესში და მხატვრული ნიჭი ადრეულ ასაკშივე გამოავლინა. მხატვარმა პროფესიული განათლება მადრიდში, სან ფერნანდოს სახვითი ხელოვნების სამეფო აკადემიაში მიიღო. სწორედ აქ სწავლის დროს შეიმუშავა საკუთარი სტილი, რომელიც კუბიზმითა და დადაიზმით იყო შთაგონებული. თუმცა, მისი არტისტული ტრაექტორიის განმსაზღვრელ მოვლენად სურეალიზმის აღმოჩენა და თანამედროვე ხელოვანთან, ანდრე ბრეტონთან კოლაბორაცია იქცა.
მისი შემოქმედების მსგავსად, დალის პირადი ცხოვრებაც უაღრესად ფერადი იყო. უჩვეულო ქცევითა და ეპატაჟური პიროვნებით ცნობილმა დალიმ შექმნა პერსონა, რომელიც მის მიერ შექმნილ სურეალისტურ პეიზაჟებს შეესაბამებოდა. დალის მღელვარე ურთიერთობამ თავის ცოლთან და მუზასთან, გალასთან, კიდევ უფრო გაამძაფრა მისი ხელოვნური გამომხატველობა და ყველაზე ცნობილი ნამუშევრების შექმნა განაპირობა.

Salvador Dalí‘s “Gala Placidia. Galatea of the Spheres” 1952
საკუთარი ნამუშევრებით დალი ქვეცნობიერის სიღრმეს, სიზმრებს, სურვილებსა და შიშებს იკვლევდა. ის ხშირად ხატავდა უცნაურ, ფანტასტიკურ სცენებს, რომლებიც ისეთი არნახული დეტალებით გამოირჩეოდა, როგორებიცაა ჩამომდნარი საათები, დამახინჯებული ფიგურები თუ სიზმრისეული პეიზაჟები. მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი, “მეხსიერების გამძლეობა”, მისი სიურეალისტური ოსტატობის ამსახველია. მისტიკურ ფონზე მყოფი რბილი, დნობის პროცესში მყოფი საათებით დალი დროის ფარდობითობასა და მყიფეობას საკუთარი პერსპექტივიდან გვიჩვენებს.

დალის შემოქმედება მხატვრობით არ შემოიფარგლებოდა - ის სკულპტურის, ფილმისა და მოდის ინდუსტრიებშიც მოღვაწეობდა. მისი კოლაბორაციები რეჟისორებთან, მათ შორის ლუი ბუნუელთან კიდევ უფრო ამყარებდა მის უსაზღვრო წარმოსახვის მქონე არტისტის სტატუსს, რომელიც ამბის თხრობისა და ვიზუალური ესთეტიკის სტანდარტულ გზებზე უარს ამბობდა.

თავისი კარიერის განმავლობაში დალის სტილი ვითარდებოდა და იძენდა კლასიკური ხელოვნების, რელიგიური სიმბოლიზმისა და თანამედროვე ტექნოლოგიის ელემენტებს. მიუხედავად ხშირი კრიტიკისა და საკამათო ღირებულებებისა, დალი მუდამ თავისი არტისტული ხედვის ერთგული იყო.

სიურეალისტური შედევრების გარდა, დალიმ ხელოვნების სამყაროს კომერციული დიზაინის საოცარი ნამუშევრები უსახსოვრა. ის ხშირად თანამშრომლობდა ცნობილ ბრენდებთან და ქმნიდა საკულტო ვიზუალებს, რომლებიც პოპკულტურაზე გავლენას დღემდე ინარჩუნებენ. სწორედ მან შექმნა ჩუპა-ჩუპსის საყოველთაოდ ცნობილი ლოგო, 1969 წლის ევროვიზიის სიმბოლო და Vogue-ს ცნობილი ყდები

სალვადორ დალის გავლენა ხელოვნების განვითარების ისტორიაზე განუსაზღვრელია. ჩვეულებრივის არაჩვეულებრივად ქცევის დალისეულმა ფილოსოფიამ უამრავი ხელოვანის შემოქმედებაზე დატოვა კვალი. მისი ექსტრაორდინალური პიროვნების მიღმა აბსოლუტური გენია დგას, რომლის შემოქმედება ატყვევებს და შთააგონებს აუდიტორიებს და დალის სურეალისტური სამყაროსკენ მიმავალ გზას უხსნის.

დაათვალიერე და შეუკვეთე სალვადორ დალის პრინტები →
Made on
Tilda